امروزه خودروها یکی از مهم ترین نیازهای روزمره انسان ها به شمار می روند؛ از این رو برای استفاده های کم یا زیاد از آن ها، نیازمند خودروهایی با کیفیت از نظر ساختار و همچنین زیبا از نظر ظاهری با آپشن های تخصصی می باشیم. یکی از مهم ترین عوامل اثرگذار بر کیفیت و طول عمر اتومبیل ها، جنس متریال مورد استفاده در ساخت بدنه و قطعات داخلی آن ها می باشد که در قدیم از چوب بود و امروزه از جنس ورق های فولادی، آلومینیومی، فلزی و … است.
در حال حاضر برای ساخت قسمت های مختلف خودروها از متریال های فولادی گوناگونی استفاده می کنند و هر کدام با توجه به ترکیبات شیمیایی و خواصی که به خود اختصاص می دهند، انتخاب می شوند. به طور معمول از فولاد نه تنها برای خودروهای سواری، بلکه برای شاسی و پنل بدنه کامیون ها نیز استفاده می کنند.
با این وجود جدا از ورق های آلومینیومی، آهنی و تیتانیوم، یکی از رایج ترین فلزات مورد استفاده به خصوص برای بدنه خودروها، ورق گالوانیزه فولادی به شمار می رود که با داشتن گریدهای مختلف و برخورداری از مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی و خوردگی سبب افزایش استحکام و طول عمر خودروها می شود. در ادامه جزئیات این موضوع نیز بهتر مورد بررسی قرار گرفته است.
ضخامت ورق بدنه خودرو
جالب است بدانید ضخامت ورق های فولادی مورد استفاده در بدنه و سایر قطعات خودروها، بر کیفیت، وزن و در نهایت طول عمر، سرعت و شتاب این محصولات تأثیرات به سزایی دارد. از این رو با تحقیقاتی که اخیراً در سطح جهانی انجام شده است، ورق های بدنه خودرو بهتر است ضخامتی در محدود 7/0 تا 5/1 میلی متر داشته باشند تا علاوه بر سبکی وزن، استحکام متناسبی را به خود اختصاص دهند.
با این وجود همواره ترجیح خودروسازان به استفاده از ورق های فولادی در ضخامت 7/0 میلی متر می باشد، اما با قوی تر کردن آن ها با استفاده از آلیاژهای مقاوم می توانند استحکام و ایمنی متناسب را برای آن ها ایجاد کنند. این موضوع بسته به جنس ورق های فولادی نیز متفاوت می باشد؛ به طور مثال برای استفاده از ورق سیاه برای ساخت پراید، از ورق های فولادی گرم وارداتی در ضخامت 76/0 میلی متر استفاده می کنند. ورق های گالوانیزه گرم نیز معمولاً به صورت داخلی و وارداتی در محدود 7/0 و 67/0 میلی متر برای بدنه خودروها مورد استفاده قرار می گیرند.
ویژگی های ورق گالوانیزه مورد استفاده در خودرو
بهتر است بدانید برای استفاده از ورق های گالوانیزه در خودروسازی، نمی توان از محصولاتی با مشخصات و خواص معمولی استفاده کرد. تولید و عرضه این فلزات برای کارخانجات خودروسازی به صورت ورق های گالوانیزه اختصاصی خودرو صورت گرفته و خواص منحصر به فردی را به خود اختصاص می دهند. البته طبیعی است که قیمت خرید ورق گالوانیزه مخصوص خودرو بیشتر از فولاد گالوانیزه ای است که برای تولید سقف شیروانی مورد استفاده قرار می گیرد.
با این وجود از مهم ترین ویژگی های ورق های گالوانیزه در کارخانجات خودرویی می توان به مقاومت بالا در برابر زنگ زدگی، خوردگی، اکسیداسیون، حرارت، نور مستقیم خورشید و تشعشعات آن، استحکام در برابر فشار و ضربه، استحکام در برابر نمک های محلول در آب، انعطاف پذیری، جوش پذیری و صاف و یکدستی بسیار زیاد در سطح اشاره داشت. از سوی دیگر همان طور که اشاره شد، ترجیح خودروسازان همواره به استفاده از ورق گالوانیزه در ضخامت 7/0 میلی متری می باشد؛ از این رو وزن این فلزات بسیار سبک خواهد بود که منجر به افزایش شتاب و سرعت خودرو می گردد. عرض این محصولات نیز در محدوده 800 تا 1000 میلی متری قرار می گیرد.
روش تولید ورق های گالوانیزه
تولید ورق گالوانیزه از طریق دو روش گرم و سرد صورت می گیرد که با نام های غوطه وری گرم و الکتروگالوانیزه نیز شناخته می شوند. رایج ترین راه برای تولید فولاد گالوانیزه با کیفیت، خواص بهتر و طول عمر بالاتر، استفاده از روش اول یعنی غوطه وری گرم بوده که در آن ورق های سرد و روغنی پس از عملیات هایی نظیر چربی زدایی، برس زنی، شستشو، آنیلینگ و اعمال لایه محافظ، در حوضچه های مذاب غوطه ور می شوند.
این حوضچه ها حاوی فلز روی و دمای 460 درجه سانتی گرادی می باشند. پس از قرارگیری پوشش روی بر تمامی سطوح شیت ها، ضخامت لایه پوششی را به وسیله جت هوا و روش های دیگر تنظیم کرده و پس از صاف شدن سطح و سایر عملیات ها ورق گالوانیزه نهایی تولید می گردد. دومین روش یعنی الکتروگالوانیزه بر پایه الکترولیز صورت گرفته و از جمله راهکارهایی شبیه به آبکاری شناخته می شود. به طوری که ورق های فولادی سرد و روغنی ابتدا تحت عملیات های آماده سازی، به خوبی تمیز شده و سپس پوشش روی به وسیله روش الکترولیز و جریان الکتریکی بر روی آن ها اعمال می گردد. مقاومت محصول نهایی در روش غوطه وری گرم به ویژه برای کاربری های مهم نظیر خودروسازی بیشتر است.
مزایای استفاده از ورق های گالوانیزه در خودرو سازی
همان طور که تا به اینجای مطلب اشاره شد، ورق های گالوانیزه دارای ویژگی های منحصر به فردی بوده و همین موضوع سبب استفاده از آن ها در صنعت مهمی نظیر خودروسازی شده است. از این رو در زیر به برخی از مزایای این فلزات در این صنعت پرداخته ایم:
- برخورداری از استحکام در برابر زنگ زدگی و خوردگی سبب تولید خودروهای با کیفیت و طول عمر بیشتر به خصوص برای استفاده در مناطق معتدل و مرطوب شده است.
- انعطاف پذیری و فرم پذیری بالا از دیگر مزیت های فولاد گالوانیزه بوده که باعث شده بتوان خودروهایی با اشکال ظاهری متنوع و زیباتر را از نظر ساختاری و ظاهری تولید کرد.
- وزن سبک فولاد گالوانیزه در بدنه خودرو علاوه بر افزایش سرعت این محصولات، سبب کاهش هزینه های مربوط به سوخت و بنزین می گردد.
- ورق های گالوانیزه قابلیت بازیافت و بازیابی دارند و همین موضوع سبب کاهش هزینه های مربوط به خودروسازی و حفظ ارزش های محیط زیستی می گردد.
- استفاده از این فلزات به علت خواص مکانیکی عالی و بهبود یافته، منجر به بیشتر شدن عمر مفید خودروها می گردد.
- و در نهایت به کارگیری فولاد گالوانیزه موجب شده تا شاهد کاهش ۳۰ درصدی قیمت در مقایسه با محصولات خارجی باشیم.
کاربرد های استفاده شده از ورق گالوانیزه در صنعت خودرو سازی
استفاده از محصولات فولادی و غیر فولادی در تمامی بخش های خودروها رایج می باشد، اما بیشترین استفاده از آن ها در بدنه اصلی و بیرون اتومبیل ها بوده که با نام بدنه سفید نیز شناخته می شود. در واقع اسکلت اصلی خودروها، شامل پایه ای فولادی بوده که در اکثریت مواقع ورق گالوانیزه، آلومینیومی، سیاه و تیتانیوم می باشد. در ادامه برخی از بخش های خودرو که به وسیله این فلزات و به خصوص ورق گالوانیزه ساخته شده اند، مورد بررسی قرار گرفته اند:
سپر ها مهم ترین قسمت در خودروها به شمار می آیند که به عنوان ضربه گیر و تقویت کننده عمل می کنند. این قطعات باید سطح بالایی از جذب نیرو را به خود اختصاص داده و در برابر آن استحکام بالایی داشته باشند. حال به کارگیری ورق های فولادی گالوانیزه در ساخت آن ها، منجر به کاهش وزن و در عین حال برخورداری از مقاومت بالا می گردد.
تیر های جانبی برای بخش های درب خودرو و صندلی ها نیز از ورق های فولادی از جنس سیاه و گالوانیزه تولید می شوند، اما باید در سبک ترین وزن قرار بگیرند؛ زیرا صندلی ها سنگین ترین بخش خودرو به شمار می آیند. و در نهایت از ورق گالوانیزه در مهم ترین بخش اتومبیل یعنی شاسی و قاب اسکلت آن استفاده می کنند که باید در عین ایجاد تنش و وارد شدن ضربه از استحکام به سزایی برخوردار باشند.
کارخانه های ورق گالوانیزه در ایران
در نهایت بهتر است بدانید کارخانجات مختلفی در ایران به تولید ورق های گالوانیزه می پردازند که از جمله مهم ترین آن ها می توان به شرکت های فولاد مبارکه اصفهان، مجموعه ورق خودرو چهارمحال و بختیاری، فولاد تاراز، امیرکبیر کاشان، فولاد دشتستان و شرکت صنایع هفت الماس اشاره داشت. با این وجود مهم ترین تولیدکنندگان ورق گالوانیزه اختصاصی خودرو در این بین، کارخانجاتی نظیر فولاد مبارکه اصفهان و ورق خودرو چهارمحال و بختیاری می باشند.
شرکت ورق خودرو چهارمحال در واقع از ابتدا با هدف تولید ورق های گالوانیزه اختصاصی خودرویی تأسیس شد و امروزه یکی از مهم ترین مجموعه های تأمین کننده مواد اولیه مورد نیاز خودروسازان با بهترین کیفیت به شمار می آید.
دیدگاه خود را بنویسید
برای ثبت دیدگاه، لطفا وارد سایت شوید.