مقاوم سازی ساختمان در مقابل زلزله و خسارتهای ناشی از آن همیشه بر سر زبانها بوده است.در روزهای اخیر به این فکر بودم تا راهکار و آموزشی در این خصوص ارائه دهیم.با توجه به آزمایش ها و اطلاعات حاصله وقت آن رسیده تا به یک جمع بندی کلی برسیم.حالا باید بدانیم که چگونه ساختمان خود را در برابر زلزله مقاوم کنیم.در این مقاله،با ما باشید تا به کمک آن بتوانیم خسارت ها و تلفات حاصل از زلزله را کاهش دهیم.

مقاوم سازی ساختمان چیست؟

بالا بردن مقاومت یک ساختمان در مقابل نیروهای زلزله و سایر نیروها را مقاوم سازی گوئیم.مقاوم سازی واژه کاملا درستی از دیدگاه تخصصی نیست  بهسازی لرزه ای اصطلاح صحیح تری برای این موضوع می باشد.

چه ساختمان هایی به مقاوم سازی نیازمند هستند؟

بررسی ها ی انجام شده در زمان زلزله و بعد از آن در یک دسته بندی براساس اهمیت به چهار دسته بندی تقسیم بندی شده است.

اول ساختمان هایی که حیاتی هستند .مثل مراکز درمانی،ایستگاه های تلویزیون و مخابرات،پالایشگاه ها و مراکز امنیتی که باید بعد از زلزله ساختار آنها حفظ شود.

دوم ساختمان هایی که شرایط خاصی ندارند ولی بعد از زلزله می توانند به عنوان مراکز کمک رسانی و خدمات رسانی از آنها استفاده شود. این ساختمانها شامل مساجد،سوله ها،مدارس،مراکز مدیریت کلان می باشند.

سوم ساختمان هایی هستند که اهمیت خاصی قبل و بعد از زلزله ندارند ولی در صورت زلزله آسیب جانی و مالی زیادی در بر خواهد داشت مثل استودیوها،برج ها و مراکز عمومی.

چهارم ساختمانهای عادی که جزء هیچ کدام از ساختمانهای فوق نمی باشند مثل خانه های مسکونی،ساختمانهای تجاری و اداری معمولی .

کدام دسته ساختمانها نیازمند مقاوم سازی هستند؟

مقاوم سازی ساختمانها ی گروه اول ملی می باشد و به عهده ی دولت می باشد. ساختمان های گروه دوم مشترک هستند و مقاوم سازی آن به عهده ی بخش خصوصی و دولتی می باشد.مقاوم سازی ساختمان گروه چهارم کاملا به عهده ی مردم می باشد.

روشها و متدهای مقاوم سازی ساختمانها در مقابل زلزله:

مقاوم سازی ساختمان

الحاق دیوار برشی و بادبند برای مقاوم کردن ساختمان در برابر زلزله

نقش الحاق کردن دیوار برشی در مقاوم سازی ساختمان:

اضافه کردن دیوار برشی یکی از روشهای مقاوم سازی ساختمان می باشد.دیوار بتنی،سختی و مقاومت و شکل پذیری ساختمان را به شدت ارتقاء می دهد و موجب بهبود رفتار لرزه ای ،سازه ساختمان و همچنین کاهش تغییر شکل و خسارت به سایر اجزاء ساختمان می گردد.

اضافه نمودن بادبند در مقاوم سازی ساختمان 

مهاربند فولادی جهت تقویت ساختمان بتنی،افزایش سختی و تقلیل نیاز به شکل پذیری و زیاد کردن مقاومت برشی سیستم را به همراه دارد.معمولا بهره بری از سیستم مهاربند واگرا Ebf در مقاوم کردن ساختمان و تقویت سازه بتنی گران و بدلیل مسائل اجرایی مشکل است و معمولا مرسوم نمی باشد ولی سیستم مهاربند هم گرا گزینه ی مناسب تری می باشد.

دمپر یا میراگر یکی از روش های مقاوم سازی ساختمان:

معمولا دمپرها عنصر جذب انرژی و مستهلک زلزله می باشد که براساس میرایی ضریب سازه بنا شده است.پر اهمیت ترین اثر میرایی کاهش دامنه نوسان و پاسخ سازه نسبت به نیروهای وارده می باشد.از این رو بخش زیادی از انرژی ارتعاشی را از بین می برد.آسان ترین و پرکاربردترین روش،بهره بردن از میراگر در مهار بندی است که می توان در همه طبقات از آن استفاده نمود.

اضاف کردن جداگرها ی لرزه ای در جهت مقاوم سازی سازه ساختمان:

یکی از روش های کنترل ارتعاشات لرزه ای ساختمان با جداسازی سازه از بستر آن زمین در ساختمان و پل ها جداسازی لرزه است.این متد بر خلاف روش های مرسوم در بهسازی لرزه ای و مقاوم سازی ساختمان باعث افزایش سازه می شود و به روی کاهش پاسخ لرزه و نیروها و شتاب ورودی لرزه به ساختمان متمرکز است.جداسازی لرزه ای،ساختمان بر روی تکیه گاه هایی که امکان تغییر شکل جانبی فراوانی دارد قرار دارد.در وقوع زلزله تغییر شکل در تکیه گاه اتفاق می افتد و ساختمان همانند جسمی صلب هر تغییر شکل جزئی ارتعاش می کند.

مقاوم سازی موضعی سازه در مقابل زلزله:

ژاکت های فلزی و بتنی برای مقاوم سازی ساختمان:

پوشش بتنی در اطراف المانها مثل دیوار بتنی،ستونها و تیرهای ساختمانی یکی از روش های مقاوم سازی سازه های بتنی می باشد.برای این کار سوراخهایی به فاصله های مشخص در سطح پیرامون اجزاء ضعیف ایجاد می کنیم بعد با یک مش فولادی آرماتور آجدار در اطراف آن قرار می دهیم.فاصله و اندازه ی این آرماتورها توسط نتایج تحلیلی طراحی می شود.سوراخها را با چسب اپوکسی پر کرده و آرماتور های ال شکل را در داخل آن می گذاریم سپس در اطراف آن قالب بندی نموده و اقدام به بتن ریزی می نماییم.

ژاکت فلزی مناسب برای مقاوم کردن سازه بتنی می باشد وضمن افزایش مقاومت و شکل پذیری اجزاء این روش وزن زیادی را به ساختمان تحمیل نمی کند.در این متد ورقهای فلزی روی سطح بتنی و محل آسیب دیده قرار می گیردو بوسیله بولت به عنصر مربوطه محکم می شود.ژاکت فلزی به روش دور پیچ و نواری و یا موضعی عضو مد نظر را مقاوم میکند.

مقاوم سازی ساختمان به روشFRP 

این روش مقاوم سازی توسط کامپوزیت FRPصورت می پذیرد.به این صورت که الیافها پس از آغشته شدن در رزین و عبور از یک قالب در کنار هم قرار می گیرند و یک پروفیل را ایجاد می کنند.این روش در مقاوم کردن تیر ها و ستونها،دالهاواتصالات و دیوارهای برشی و بتنی و همچنین دیوارهای آجری و….کاربرد دارد.

مقاوم کردن ساختمان مصالح بنایی

ساختمان مصالح بنایی به ساختمان هایی اتلاق می شود که با آجر، تابوک سیمانی و با سنگ ساخته شده باشند. در این ساختمانها بارها توسط دیوارها منتقل می شود و کلاف قائم نقش زیادی در انتقال بار ندارند و فقط به عنوان چفت و بست ساختمان از آن استفاده می شود.

ترمیم نقاط آسیب دیده

جهت ایجاد عملکردی یکنواخت و یکپارچه در دیوار از این روش استفاده می شود.

یکپارچگی در ساختمان مصالح بنایی با یک شبکه فولادی

اضاف کردن پشت بند به سازه ساختمان بنایی  از داخل و بیرون

ختم کلام : کشور ما در معرض نیروهایی چون زلزله قرار گرفته اند پس توصیه می شود که مقاوم کردن ساختمان خود را جدی بگیرید.